نقشه برداری ادراکی یک تکنیک هندسی است که توسط بازاریاب ها  برای تحلیل بازار استفاده می شود و تلاش می کند به شکل بصری ادارکات موجود از مشتریان بالقوه و بالفعل  را ترسیم کند. در حالت کلی، جایگاه محصول، خط تولید محصول، جایگاه برند به شکل نسبی با رقبا در این دیاگرام های هندسی نمایش داده می شود.

 

نقشه های ادراکی می توانند هر تعداد که لازم بود بُعد داشته باشند ولی معمول ترین آن ها دو بعدی است. بعنوان مثال نقشه ادراکی زیر که از روی مشتریان ایجاد شده است، اتومبیل های متنوعی را در دو بعد اسپورت/رسمی و لوکس/مقرون به صرفه نمایش می دهد. همانطور که مشاهده می کنید، این نمونه نقشه در خودروی Porsche و Plymouth را کاملا در نقاط مقابل هم نمایش می دهد.

 

PerceptualMap1

خودروهایی که در جایگاهی نزدیک به هم در این جدول قرار گرفته اند از نظر مشتری در جایگاه مشابه همدیگر قرار گرفته اند. بعنوان مثال مشتریان خودروهایی مانند Buick، Chrysler و Oldsmobile در جایگاه مشابهی نسبت به هم قرار می دهند. این نشان می دهد که این خودروها رقیبان نزدیکی به هم هستند و در یک گروه رقابتی قرار گرفته اند. شرکتی که قصد ارائه خودرو جدیدی را داشته باشد به دنبال انتخاب یک فضای خالی در این جدول می گردد تا کمترین رقیب را داشته باشد.

 

نمایش ادراکات مشتری از یک سری محصول مرتبط به هم فقط بخشی از ماجرا است. بسیاری از نقشه های ادراکی هستند که نقطه ایده آل مدنظر مشتری را ترسیم می کنند. نقاطی که روی دیاگرام های چنین نقشه هایی گذاشته می شود، نشانگر ترکیب ایده آل، دو بُعد از دید مشتری است. هر نقطه ای که روی این جدول قرار دارد، نشانگر ترکیب ایده آل دو بُعد از جدول با یکدیگر است. بخش هایی که تعداد زیادی نقطه در آن کنار هم جمع شده اند، نشان دهنده بخش بندی بازار هستند. مکان هایی که تعداد نقاط موجود در آن ها کمتر است، بعنوان حفره های تقاضا شناخته می شوند.

 

PerceptualMap2

شرکتی که بخواهد محصول جدیدی را ارائه کند باید به بخشی از جدول نگاه بیاندازد که چگالی نقاط در آن بیشتر است. اگر این نقشه با نقشه قبلی ترکیب شود و در نتیجه آن نوع محصول ایده آل و همچنین بخش های کم رقیب بازار مشخص بشود، خروجی خارق العاده ای می تواند داشته باشد. برای این کار هر دو این عوامل در یک جدول یکتا جایگذاری می شوند.

 

برخی نقشه ها به جای استفاده از نقاط از بردارها در نمایش بخش های ایده آل استفاده می کنند. نقشه زیر که به قرص های آسپرین اختصاص دارد از دو بعد تاثیر گذاری و ملایمت تشکیل شده است. همچنین دو بردار برای نشان دادن حالت ایده آن نیز در آن وجود دارد. این تحقیق نشان می دهد که بخشی از بازار وجود دارد که تاثیرگذاری مهمتری عامل ذهنی آن ها است و بخش دیگری نیز وجود دارد که به دنبال قرص های ملایم تر می گردند.

 

PerceptualMap3-new

همواره نیازی نیست که نقشه های ادراکی از تحقیقات با جزییات کامل ایجاد شوند و در برخی موارد اطلاعات کلی نیز کافی خواهد بود. همچنین نقشه های دیگری نیز وجود دارند که به آن ها نقشه های بصری (نقشه های قضاوت) گفته می شود که بر اساس دانش بازاریاب از وضعیت صنعت ایجاد می شوند و در اختیار مدیران قرار می گیرند.
زمانی که تحقیقات بازار با جزییات کامل انجام می شود، ممکن است که مشکلات هدفمندی خودنمایی کنند ولی خوبی آن در این است که اطلاعات به صورت مستقیم از طرف مصرف کنندگان ایجاد می شود. طبقه بندی های زیادی از فرایندهای آماری وجود دارد که می تواند اطلاعات خام جمع آوری شده را به یک نقشه ادراکی تبدیل کند.

منبع :

http://ibazaryabi.com/%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%DA%A9%DB%8C/#more-8203